Chọn ngôn ngữ


Thông tin

Nhiều thay đổi trong pháp luật hình sự về quản lý kinh tế

(DĐDN) - Cùng với Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình sự cũng đang được chỉnh lý, bổ sung, tạo ra nhiều thay đổi đối với môi trường kinh doanh.


 

Với mô hình "kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa" thì vai trò của Nhà nước là tạo ra hành lang pháp lý để quản lý, kiểm soát sự vận hành của các hoạt động kinh tế.

Một trong những thay đổi quan trọng là phi hình sự hóa một số tội danh trong lĩnh vực trật tự quản lý kinh tế. Nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phạm Quý Tỵ, Tổ trưởng Tổ biên tập dự án Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi cho biết, dự thảo BLHS dự định sẽ bỏ 3 loại tội danh: cố ý làm trái quy định của nhà nước trong quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng; báo cáo sai trong quản lý kinh tế; quảng cáo gian dối và tội vi phạm quy định về cấp văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp. Hiện vẫn có hai loại quan điểm khác nhau về vấn đề này. 

Nền kinh tế sẽ năng động hơn?

Loại ý kiến thứ nhất cho rằng, trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì cần phải loại bỏ những tội danh không còn phù hợp với sự phát triển kinh tế, xã hội. Việc loại bỏ ba tội danh này ra khỏi BLHS sẽ đảm bảo phát huy được tính năng động của các cơ quan, doanh nghiệp trong sản xuất kinh doanh, thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà Đảng và Nhà nước ta đã đề ra. Hơn nữa, việc này cũng phù hợp với chiến lược cải cách tư pháp. Loại ý kiến thứ hai cho rằng, để đảm bảo tính phòng ngừa, tránh bỏ lọt tội phạm, vẫn nên giữ lại ba tội danh này như quy định của BLHS hiện hành.

Nghiêng về loại ý kiến thứ nhất, song ông Phạm Quý Tỵ, người từng giữ cương vị Chánh án Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội, phân tích thêm: “Ở nước ta, với mô hình “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” thì vai trò của Nhà nước là tạo ra hành lang pháp lý để quản lý, kiểm soát sự vận hành của các hoạt động kinh tế. Do vậy, nếu bỏ tội cố ý làm trái quy định của Nhà nước trong quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng thì cần cụ thể hóa các loại vi phạm trong từng lĩnh vực cụ thể để quy định thành các tội danh tương ứng nhằm bảo đảm tính minh bạch, rõ ràng và không để lọt tội. Dự thảo được thể hiện theo hướng này”. 

Ngược lại, cũng sẽ có một số hành vi nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm trật tự quản lý kinh tế được coi là vi phạm pháp luật về hình sự, trong đó có hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người lao động. “Hầu như không có ý kiến nào phản đối quy định mới này”, ông Tỵ cho biết. Tuy nhiên, đối với việc hình sự hóa hành vi gian lận bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội và hành vi trục lợi trong kinh doanh bảo hiểm thì vẫn có những quan điểm khác. Một số ý kiến cho rằng, để xử lý các hành vi này, có thể vận dụng một số tội danh đã được quy định trong BLHS như: tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản; tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản; sửa chữa, sử dụng giấy chứng nhận và các tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan tổ chức; tội tham ô tài sản... Do vậy, việc hình sự hóa hai loại hành vi này là không cần thiết.

Hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người lao động là vi phạm pháp luật hình sự

Trong khi đó, vẫn theo nguyên Thứ trưởng Phạm Quý Tỵ, mặc dù có thể vận dụng một số quy định của BLHS để xử lý đối với hành vi gian lận bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội và hành vi trục lợi trong kinh doanh bảo hiểm, song đây là lĩnh vực có những đặc thù nhất định với nhiều dạng vi phạm khác nhau, xảy ra tương đối phổ biến. Bên cạnh đó, thiệt hại gây ra cho người tham gia bảo hiểm bắt buộc (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế) và thiệt hại về tài sản của doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm là tương đối lớn. Việc áp dụng chung chính sách xử lý hành vi gian lận bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội và hành vi trục lợi trong kinh doanh bảo hiểm xã hội như với những hành vi khác (lừa đảo chiếm đoạt tài sản, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản...) là không phù hợp với bản chất cũng như tính chất, mức độ của hành vi vi phạm. Do vậy, việc bổ sung các tội danh về hai loại hành vi vi phạm này là phù hợp, góp phần bảo đảm thực hiện chính sách an sinh xã hội, đồng thời tạo điều kiện cho môi trường đầu tư kinh doanh nói riêng và của nền kinh tế thị trường nói chung phát triển. 

Tăng phạt tiền, giảm phạt tù

Trong số 7 hình phạt được BLHS hiện hành quy định thì có 4 hình phạt không tước tự do của công dân. Đó là cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ và trục xuất. Trong lần sửa đổi này, dự thảo quy định theo hướng tăng hình phạt tiền. “Để tăng hình phạt tiền, chúng tôi dự kiến quy định mấy điểm mới. So với hiện hành, loại tội được quy định có hình phạt tiền được mở rộng hơn; không chỉ được áp dụng với người phạm tội ít nghiêm trọng mà có thể mở rộng tới tội nghiêm trọng. Tức là tới đây có thể xử phạt tiền với loại tội có khung hình phạt tới 7 năm tù”, ông Tỵ cho biết.

Để khắc phục thực tế thời gian vừa qua có tình trạng các bị cáo chây ì không nộp khoản tiền phạt theo bản án của tòa, dự thảo quy định khi tòa án áp dụng hình phạt tiền thì trong một thời gian nhất định người phạm tội phải chấp hành, nếu hết thời hạn mà không nộp tiền thì sẽ chuyển từ hình phạt tiền sang hình phạt tù. Tuy nhiên, phương thức chuyển đổi thế nào là vấn đề còn đang vướng mắc, bởi thu nhập trên ngày công lao động ở Việt Nam chưa được xác định rõ ràng. 

Đáng lưu ý, ban soạn thảo BLHS đã thiết kế một quy định xử lý hành vi kinh doanh "tiền ảo" - một loại tội phạm mới xuất hiện và phát triển mạnh mẽ.

Bình An

Nguồn: http://dddn.com.vn/

    Bình luận (0)         Gửi bạn bè         Bản in